Yapay zekâ Türk markalarını anlatırken kimi okuyor? Şikayetvar, Ekşi Sözlük ve pazar yerleri

Bir yapay zekâ motoru bir Türk markası hakkındaki soruyu cevaplarken, cevabın malzemesini büyük ölçüde markanın kendi sitesinden değil, başkalarının o marka hakkında yazdıklarından alıyor. Kendi ölçümlerimizde en geniş erişime sahip kaynaklar şikâyet platformları, forumlar, video siteleri ve pazar yerleriydi. Bu yazı ne ölçtüğümüzü, bunun neden böyle olabileceğini ve bir markanın neler yapabileceğini anlatıyor; her rakamın hangi ölçümden geldiğini, tarihini ve kapsamını da yazıyor.

Ne ölçtük?

Yapay zekâ motorlarının cevaplarında gösterdiği kaynak bağlantılarını kaydediyoruz. Bir kaynağın ağırlığını ham bağlantı sayısıyla değil, erişimiyle ölçüyoruz: kaç ayrı analizde ya da kaç ayrı yanıtta gösterildiği. Bunun nedeni basit: uzun bir cevapta aynı siteye on kez bağlantı veren tek bir yanıt, bir pazar eğilimi değil, bir cevabın alışkanlığıdır.

Bu yazıdaki rakamlar iki ayrı ölçümden geliyor ve ikisini hiçbir yerde birleştirmiyoruz:

Ölçüm A'nın rakamlarını 7 Ekim 2026'da aynı veriden yeniden saydık. İlk sayımda 16 marka, 11.203 yanıt ve 75.417 kaynak bağlantısı bulmuştuk; aradan geçen sürede kayıtlı verideki düzeltmeler toplamları biraz değiştirdi. Aşağıdaki erişim rakamları iki sayımda da aynı çıktı.

Ölçüm A: şikâyet ve yorum siteleri öne çıktı

3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde en geniş erişime sahip kaynaklar şunlardı:

Şikayetvar, 19 marka kaydının 15'inde ve kaynak gösteren beş motorun hepsinde çıktı; tablodaki en geniş motor dağılımı buydu. Trendyol ve Hepsiburada da beş motorun hepsinde görüldü. İlk dört kaynağın dördü de kullanıcıların yazdığı sitelerdi: bir şikâyet platformu, bir video sitesi ve iki forum. Basın, resmî kayıtlar ya da sektör kuruluşları bu erişime yaklaşmadı.

Aynı analizlerde motorların gösterdiği 75.914 kaynak bağlantısının 71.027'si, yani %93,6'sı markanın kendi sitesi dışındaydı. 60 analizin 6'sında markanın kendi sitesi bir kez bile kaynak gösterilmedi; 3'ünde Şikayetvar, markanın kendi sitesinden daha sık gösterildi.

Kaynakların motorlara yayılımı da farklıydı. Şikayetvar, Trendyol ve Hepsiburada beş motorun beşinde de çıktı; YouTube ve Reddit dördünde, Ekşi Sözlük ise üçünde (Google AI Bakışı, Claude ve Perplexity). Bir kaynağın tek bir motora özgü olmaması, onu tek bir modelin alışkanlığı olmaktan çıkarıp bu markalar hakkında web'de ne bulunduğunun bir yansıması yapıyor.

Kendi sitenizin kaynak gösterilmesi de adınızın anıldığı anlamına gelmiyor. Aynı analizlerde markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıtın 341'inde (%12,4) marka adı cevapta hiç geçmiyordu; bu oran motora göre %3,8 ile %22,9 arasında değişti. Motor sitenizi okumuş, ama müşteriye adınızı söylememiş olabilir. Bu farkı marka anılması ile kaynak gösterilmesi üzerine yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Ölçüm B: kurumsal markalarda tablo değişiyor

Ölçüm B'de yalnızca marka adı geçmeden sorulan sorulara bakıyoruz ve bir kaynağı ancak üç markanın üçü için de gösterildiyse listeliyoruz. Bir kaynağın yalnızca bir ya da iki markada çıkması, pazar hakkında değil o markalar hakkında bilgi verir.

Bu ölçümde Şikayetvar 1.646 yanıtın yalnızca 6'sında ve üç markanın ikisinde çıktı, bu yüzden listeye girmedi. Üç markanın üçünde de çıkan kaynaklar farklı bir tablo çiziyor:

Bizim okumamız şu: şikâyet platformları, tüketici ürünleriyle ilgili sorularda öne çıkıyor gibi görünüyor. Ölçüm A'nın soruları ürün ve marka ağırlıklıydı; Ölçüm B'nin markaları ise kurumsal ve sorular marka adı geçmeden soruldu. Ekşi Sözlük iki ölçümde de ilk beş kaynak arasındaydı: forum dilinde yazılmış görüşler sektörler arasında dolaşırken şikâyetler tüketici ürünlerinin peşinden gidiyor olabilir. Bu bir yorum; doğrulamak için sektör sektör daha geniş bir ölçüm gerekiyor.

Vikipedi: iki ölçüm, iki ayrı sonuç

İki ölçümün birbirini nasıl tutmayabildiğinin iyi bir örneği Vikipedi. Ölçüm A'da İngilizce Wikipedia analizlerin %45'inde, Türkçe Vikipedi %32'sinde kaynak gösterildi; İngilizce önde çıktı. Ölçüm B'de tablo tersine döndü: Türkçe Vikipedi 1.646 yanıtın 72'sinde, İngilizce Wikipedia 26'sında göründü. İki sonuç da ölçüldüğü gibi; farklı markalar ve farklı sorularla ölçüldükleri için birbirini çürütmüyor, yalnızca bu konuda genel bir kural koymanın erken olduğunu gösteriyor. Ayrıntısı Vikipedi ile İngilizce Wikipedia'yı karşılaştırdığımız yazıda.

Neden bu siteler?

Cevabın nasıl kurulduğuna bakınca şaşırtıcı değil. Perplexity, yardım sayfasında soruyu sorduğunuz anda web'de arama yaptığını ve her cevabı numaralı kaynaklarla verdiğini yazıyor. Google, AI Bakışı ve AI Modu'nun bir soruyu alt konulara bölüp birden fazla ilgili arama yapabildiğini anlatıyor. Yani motor, bir insanın arama yaparken karşılaşacağı sayfaları okuyor.

Türkiye'de bir marka hakkında arama yapan biri, çoğu zaman o markanın şikâyet sayfasıyla, bir forum başlığıyla ya da bir pazar yeri ürün sayfasıyla karşılaşır. Bu sitelerin ölçeği de büyük: Şikayetvar'ın kendi "Hakkımızda" sayfasındaki sayaçlara göre, 7 Ekim 2026 itibarıyla platformda 13,8 milyon bireysel üye ve yaklaşık 249 bin kayıtlı marka var; son 30 günde 22,5 milyon ziyaretçi görünüyor. Bunlar platformun kendi açıkladığı rakamlar; bağımsız olarak doğrulamadık.

Bir başka ipucu, Ahrefs'in 75 bin marka üzerinde yaptığı analizden geliyor: bir markanın Google AI Bakışı'nda anılmasıyla en güçlü ilişkiyi, web'de markanın adının geçtiği sayfaların sayısı gösterdi (0,664); geri bağlantılarla ilişki çok daha zayıftı (0,218). Çalışma bunun bir ilişki olduğunu, neden sonuç olmadığını açıkça belirtiyor. Ama yön, bizim ölçümlerimizle aynı: motorların malzemesi, başkalarının sizin hakkınızda yazdıkları.

Bu kaynaklar cevabın tonunu değiştiriyor mu?

Bu soruya bu yazıda bir rakamla cevap vermiyoruz. Daha önce Ölçüm A'daki cevapların tonunu kaynak türüne göre karşılaştıran bir iç analiz yapmıştık; o analizin dayandığı ton sınıflandırması sonradan düzeltildi ve aynı rakamlar bugün yeniden üretilemiyor. Yeniden üretilemeyen bir rakamı yayımlamak, ölçmediğimiz bir şeyi ölçülmüş gibi yazmak olurdu.

Söyleyebileceğimiz şu kadar: bir cevap genellikle birçok kaynak gösterir ve ton cevabın tamamında oluşur. Hangi kaynağın tonu tek başına belirlediğini göstermek, kaynakları tek tek değiştirip aynı soruları tekrar sormayı gerektirir. Bunu yapmadan "Şikayetvar cevabı olumsuzlaştırıyor" demek bir tahmin olur.

Sıradaki adım

Markanız yapay zekâ cevaplarında anılıyor mu?

Görünürlük ölçümü, markanızın adı geçmeden sorulan Türkçe soruları beş motora sorar ve her yanıtı tek tek kaydeder. Ölçülemeyen yanıtlar ayrıca gösterilir, sıfır sayılmaz.

Görünürlük ölçümünü incele

Markalar ne yapabilir?

Aşağıdaki adımlar, motorların okuduğu malzemeyi doğru ve güncel tutmaya yönelik. Hiçbirinin yapay zekâ cevaplarını belirli bir oranda değiştirdiğini ölçmedik ve böyle bir vaatte bulunmuyoruz. Söyleyebildiğimiz, aynı sorularla yapılan bir sonraki ölçümün değişimi göstereceği.

1. Önce hangi kaynakların okunduğunu ölçün

Genel bir liste yerine kendi markanız için ölçün. Ölçüm A ile Ölçüm B arasındaki fark gösteriyor ki, bir tüketici markası için Şikayetvar belirleyici olabilirken bir kurumsal marka için akademik yayınlar ya da Vikipedi öne çıkabilir. Her motoru ayrı ölçün; motorlar farklı kaynakları okuyor. Kaynaklar ve rakipler sayfamız, bu ölçümün raporda nasıl göründüğünü anlatıyor.

2. Şikâyetlere, okundukları yerde cevap verin

Şikayetvar'ın kendi anlatımına göre şikâyetler yayımlanmadan önce redaktörlerce inceleniyor, ardından markaya iletiliyor; marka, sitede yayımlanacak bir cevap yazabiliyor ya da şikâyet sahibiyle görüşebiliyor. Platform, markalar için ayrıca bir kurumsal üyelik programı sunuyor. Cevaplanmış ve çözülmüş bir şikâyet, cevapsız bir şikâyetle aynı sayfa değildir; motor hangisini okursa onu aktarır.

3. Pazar yeri sayfalarınızı eksiksiz tutun

Ölçüm A'da Trendyol ve Hepsiburada beş motorun hepsinde kaynak olarak göründü. Ürün başlığı, özellikler, ölçüler, garanti ve iade bilgisi eksik ya da tutarsızsa, motorun aktaracağı bilgi de öyle olur. Satıcı sorularına verilen cevaplar da bu sayfaların parçası. Kendi siteniz yoksa pazar yeri satıcıları için yazımız bu adımı ayrıntılandırıyor.

4. Kendi sitenizde açık cevap sayfaları yayımlayın

Sık sorulan sorular, garanti ve iade koşulları gibi bilgileri, her biri tek başına okunduğunda anlaşılır paragraflarla yayımlayın. Google, AI Bakışı'nda yer almak için ek bir şart olmadığını, sayfanın dizine eklenmiş ve arama sonucunda önizlemeyle gösterilmeye uygun olmasının yettiğini söylüyor. Yapısal veri kullanıyorsanız, Google'ın kuralı gereği yalnızca sayfada görünen bilgiyi işaretleyin.

Bu bilgileri sayfanın sunucudan gelen ilk HTML'ine koyun. Vercel'in Aralık 2024 analizine göre OpenAI'nin tarayıcıları, Anthropic'in ClaudeBot'u ve PerplexityBot JavaScript çalıştırmıyor. Yalnızca tarayıcıda çalışan bir kodla yüklenen garanti koşulları, bu tarayıcılar için sayfada hiç yoktur; motor o bilgiyi ya hiç veremez ya da okuyabildiği başka sayfalardan (bir forumdan, bir şikâyet kaydından ya da bir pazar yeri ilanından) alır. Sitenizin bu açıdan durumunu ücretsiz taramayla görebilirsiniz.

5. Motorun sizin hakkınızda söylediğinin doğruluğunu kontrol edin

Motorlar, okuduğu sayfalardaki eski ya da yanlış bilgiyi aktarabilir. Motorların söylediğini sitenizdeki güncel bilgiyle karşılaştırın. Karşılaştıracak bilgi yoksa sonuç "temiz" değil, "ölçülemedi"dir: sitesi okunamayan bir markada yanlış bilgiyi fark etmek de en zordur. Yanlış bilgiyi tespit etme ve düzeltme rehberimiz bu adımı anlatıyor.

6. Aynı sorularla tekrar ölçün

Yaptığınız değişikliğin etkisini görmek için bir sonraki ölçümü aynı sorularla ve aynı motorlarla yapın. Farklı bir soru setiyle yapılan ölçüm, Ölçüm A ile Ölçüm B örneğinde olduğu gibi, farklı bir tablo çizer ve değişimi göstermez.

Sık sorulan sorular

Şikayetvar'daki şikâyetler yapay zekâ cevabını belirliyor mu?

Bunu gösteren bir ölçümümüz yok. Gösterdiğimiz şu: 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde Şikayetvar, analizlerin %65'inde kaynak olarak göründü ve beş motorun hepsinde çıktı. Bir kaynağın gösterilmesi, cevabı onun belirlediği anlamına gelmez; nedenselliği ayrıca ölçmek gerekir.

Kendi sitem yeterli değil mi?

Kendi siteniz gerekli ama tek başına yetmiyor. Aynı analizlerde motorların gösterdiği kaynak bağlantılarının %93,6'sı markaların kendi siteleri dışındaydı. Sitenizin dışında hakkınızda ne yazıldığı, cevabın malzemesinin büyük kısmı.

Bu rakamlar benim sektörüm için de geçerli mi?

Doğrudan değil. İki ölçümümüz de Türkiye pazarının örneklemi değil ve birbirinden farklı sonuçlar veriyor. Kendi sektörünüz ve kendi sorularınız için ölçmeden, hangi kaynağın belirleyici olduğunu söylemek mümkün değil.

Kendi sitem yok, yalnızca pazar yerinde satıyorum. Ne yapabilirim?

Ölçüm A'da Trendyol ve Hepsiburada beş motorun beşinde de kaynak olarak göründü; yani motorlar pazar yeri sayfalarını okuyor. Kendi siteniz yoksa ölçümü alan adıyla değil, marka adınızla yapmanız gerekir. Ürün başlıklarınızı, özellik tablolarınızı, soru cevaplarınızı ve mağaza bilgilerinizi eksiksiz ve tutarlı tutmak, elinizdeki en doğrudan araçtır; bunun cevapları ne kadar değiştireceğini aynı sorularla yapılan bir sonraki ölçüm gösterir.